Najczęstsze choroby występujące u seniorów

W miarę starzenia się organizmu zwiększa się ryzyko występowania różnych schorzeń, które mogą wpłynąć na jakość życia osób starszych. Rozpoznanie i właściwe zarządzanie tymi chorobami są kluczowe dla zachowania zdrowia i dobrego samopoczucia seniorów. Przedstawiamy przegląd najczęściej występujących chorób u seniorów, w tym zaćmę, która jest jednym z głównych powodów pogorszenia wzroku w tej grupie wiekowej.

Choroby sercowo-naczyniowe

Choroby sercowo-naczyniowe, w tym nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa i niewydolność serca, są główną przyczyną zgonów i pogorszenia jakości życia wśród seniorów. Przyczyniają się do nich czynniki takie jak dieta, brak aktywności fizycznej, palenie tytoniu oraz genetyka. Leczenie obejmuje farmakoterapię, zmiany w stylu życia oraz w niektórych przypadkach interwencje chirurgiczne.

Cukrzyca typu 2

Cukrzyca typu 2 jest kolejną powszechną chorobą wśród osób starszych, charakteryzującą się wysokim poziomem cukru we krwi, co może prowadzić do poważnych komplikacji, takich jak uszkodzenie nerek, problemów z wzrokiem, choroby serca i udaru mózgu. Zarządzanie cukrzycą polega na monitorowaniu poziomu glukozy, stosowaniu odpowiedniej diety, regularnych ćwiczeniach fizycznych i, w razie potrzeby, lekach obniżających poziom cukru.

Osteoporoza

Osteoporoza jest chorobą metaboliczną kości, która charakteryzuje się zmniejszeniem masy kostnej i pogorszeniem mikroarchitektury tkanki kostnej, co prowadzi do zwiększonej kruchości kości i podwyższonego ryzyka złamań. Choroba ta jest szczególnie powszechna wśród osób starszych, a zwłaszcza u kobiet po menopauzie, co jest spowodowane zmianami hormonalnymi, które przyspieszają utratę masy kostnej.

Głównymi czynnikami ryzyka osteoporozy są:

  • Wiek – ryzyko osteoporozy wzrasta wraz z wiekiem.
  • Płeć – kobiety są bardziej narażone na osteoporozę, szczególnie po menopauzie, kiedy poziom estrogenu, który pomaga chronić kości, spada.
  • Genetyka – historia rodzinna osteoporozy może zwiększać ryzyko.
  • Niedobór wapnia i witaminy D – oba składniki są kluczowe dla zdrowia kości.
  • Styl życia – brak aktywności fizycznej, palenie tytoniu i nadmierne spożycie alkoholu mogą przyczyniać się do osłabienia kości.
  • Choroby przewlekłe i leki – niektóre choroby przewlekłe i leki (np. sterydy) mogą prowadzić do osłabienia kości.

Osteoporoza często jest nazywana „cichym złodziejem”, ponieważ początkowo nie daje wyraźnych objawów i może być niezauważona, dopóki nie dojdzie do złamania. Złamania spowodowane osteoporozą najczęściej występują w kręgosłupie, nadgarstku oraz biodrze i mogą być wynikiem niewielkich urazów, które normalnie nie spowodowałyby uszkodzeń.

Diagnoza osteoporozy często opiera się na ocenie gęstości mineralnej kości (BMD) za pomocą densytometrii kostnej. Jest to bezbolesne badanie, które mierzy gęstość kości w różnych miejscach ciała, zwykle w biodrze i kręgosłupie.

Leczenie osteoporozy koncentruje się na zmniejszeniu ryzyka złamań poprzez leki, suplementację oraz zmiany w stylu życia:

  • Leki – do leków stosowanych w leczeniu osteoporozy należą bisfosfoniany, które pomagają spowolnić utratę masy kostnej, oraz inne leki, takie jak selektywne modulatory receptora estrogenowego (SERM), kalcitonina i teriparatyd.
  • Suplementacja wapnia i witaminy D – zaleca się odpowiednią suplementację wapnia i witaminy D, aby wspierać zdrowie kości i zapobiegać dalszej utracie masy kostnej.
  • Ćwiczenia – regularne ćwiczenia, zwłaszcza te obciążające, takie jak chodzenie, bieganie, tańce czy ćwiczenia siłowe, mogą pomóc wzmocnić kości i poprawić równowagę, co zmniejsza ryzyko upadków i złamań.
  • Modyfikacje w domu – redukcja ryzyka upadków przez usunięcie przeszkód w domu, instalacja uchwytów i poręczy, oraz zapewnienie odpowiedniego oświetlenia może również pomóc w zapobieganiu złamaniom.

Choroby neurodegeneracyjne

Choroby takie jak choroba Alzheimera i inne formy demencji stają się coraz bardziej powszechne w miarę starzenia się populacji. Objawy obejmują utratę pamięci, problemy z myśleniem, orientacją i codziennym funkcjonowaniem. Chociaż nie ma lekarstwa na chorobę Alzheimera, dostępne są leczenia wspomagające, które mogą pomóc zarządzać niektórymi objawami choroby.

Zaćma

Zaćma charakteryzuje się zmętnieniem soczewki oka, co prowadzi do stopniowego pogorszenia wzroku. Jest to jedna z najczęstszych chorób oczu u osób starszych. Początkowo można zarządzać zaćmą za pomocą okularów o lepszej jakości optycznej lub lepszego oświetlenia, ale w miarę postępowania choroby, operacja, podczas której zmętniałą soczewkę zastępuje się sztuczną, jest zazwyczaj niezbędna i skuteczna.

Rozpoznanie i odpowiednie zarządzanie chorobami, które często dotykają seniorów, są niezbędne dla utrzymania ich zdrowia i niezależności. Regularne wizyty u lekarza, odpowiednia dieta, aktywność fizyczna i leki są kluczowe dla zarządzania tymi stanami. Wczesna interwencja i profilaktyka mogą znacząco poprawić jakość życia seniorów, minimalizując wpływ tych chorób na ich codzienne życie.